Udostępnij w społeczności. sieci:


Realizm prawny w myśleniu prawnym. Podstawowe teorie pozytywizmu.




W przeciwieństwie do teorii prawa naturalnego w XIX wieku formułowane są doktryny, uznające priorytet prawa pozytywnego i odwołujące się do formalnej strony prawa - źródła norm prawnych, wymogi proceduralne ich uznawania itp. Istotą pozytywizmu jest stwierdzenie, że prawo powinno kojarzyć się jako zbiór ogólnie obowiązujących norm i reguł, ustanowionych lub usankcjonowanych przez państwo i których przestrzeganie powinno być wspierane przez przymus państwowy.

Prawo pozytywne jako pojęcie pojawia się w orzecznictwie rzymskim (Cicero), które łączy je z regulacjami rządowymi. Prawo pozytywne jest pozytywne w tym sensie, że jest ustalone (pozytywne, zakładane) w prawdziwym życiu w postaci ogólnie obowiązujących reguł zachowania, które są pewnymi autorytatywnymi zaleceniami emanującymi od przewoźnika mocy. Takie prawo jest tworzone przez ludzi i bez nich nie istnieje. Ponieważ nie ma żadnych zasad absolutnych, nie ma wiecznych praw ponad prawami państwa. Prawo jest historycznie zmienne i pochodne tylko z woli państwa, istniejące w formie obowiązującego prawodawstwa.

Taki stosunek do prawa usprawiedliwia pozytywizm prawny , którego początek w Anglii złożyli I. Bentham (1748-1832) i J. Austin (1790-1859). Założyciel doktryny i żarliwy przeciwnik prawa naturalnego, Jeremiasz Bentham, wierzyli, że "święte i niezbywalne" prawa nigdy nie istniały w naturze i że "władza wykonawcza wykorzystuje je do dezorientacji obywateli". Normy prawa, jego zdaniem, kształtowane są przez ludzi na podstawie bardzo racjonalnych dążeń do wspólnej korzyści i korzyści ludzi. A prawo jest wolą, narzuconą innym osobom, do której dobrowolnie się stosuje na mocy racjonalności wymagań lub w przypadkach, gdy przestrzeganie ich jest zapewnione siłą przymusu państwowego.

Pojawienie się pozytywizmu prawnego w poszczególnych krajach miało swoje własne teoretyczne źródła i zachęty. We Francji pojawienie się pozytywizmu prawnego wiązało się z walką z prawem naturalnym i kultem kodeksu napoleońskiego (francuski kodeks cywilny z 1804 r.), Który rzekomo połączył się w jedno prawo naturalne (Le droit) i prawo pozytywne ( Le loi). W Niemczech pozytywizm prawny kształtowała teoria państwa George'a Hegla (1770-1831), nauki historycznej szkoły prawa i tradycje analityczne w badaniu prawa rzymskiego. W Anglii pojawienie się pozytywizmu prawnego wiązało się z odmową prawa Bożego przez Williama Blextona (1723-1780), J. Milla (1806-1873) i innych tak zwanych utylitaryków, którzy potwierdzali naturę władzy politycznej i istotę prawa z ich praktycznych korzyści dla społeczeństwa.




John Austin, główny teoretyk angielskiej wersji pozytywizmu prawnego, wywodził obowiązki prawne z wymogów norm prawnych, które są niczym innym jak ogólnymi nakazami władz, pragnieniem, by inni zachowywali się odpowiednio. W przypadku naruszenia tego dekretu następuje kara lub przymusowa egzekucja zobowiązania.

Według Austina, kolejność suwerena . Ten ostatni był rozumiany zarówno jako jednostka, jak i jako grupa ludzi u władzy w jakimkolwiek zorganizowanym politycznie społeczeństwie, a reszta jest podporządkowana. Przymusowa władza prawa polega na monopolistycznym władaniu suwerenną mocą, a najważniejszą gwarancją normalnego funkcjonowania prawa i suwerennej władzy jest nawyk społeczeństwa do podporządkowania. Ale żaden władca nie jest w stanie zapewnić drużyn na każdą okazję. Dlatego jest on zmuszony przekazać część swojej władzy innym - organom ścigania.

Istota pozytywizmu prawnego, a doktryna rozprzestrzeniła się szeroko w całej Europie, po znalezieniu swoich zwolenników w Rosji (M.N. Kapustin, GF Shershenevich, V.D. Katkov, itp.), Określają następujące stwierdzenia:

- obowiązujące prawo to zestaw pewnych zasad i przepisów, które są stosowane w celu określenia, w jaki sposób uzasadnione jakiekolwiek zachowanie powinno być wspierane przez władze publiczne, lub jak niewłaściwe jest jakiekolwiek zachowanie, które powinno być zabronione z obawy przed karą. Te normy i zasady są definiowane jako prawo nie z racji ich treści, lecz wyłącznie ze względu na źródło pochodzenia lub formę, w której się rodzą;



- całość norm i zasad postępowania ustanowionych przez władze jest ograniczona i nie może być uzupełniana arbitralnie (w szczególności z powodów politycznych i innych praktycznych). Jeżeli sytuacja nie jest całkowicie zgodna z żadną znaną normą prawną, wówczas jej rozwiązanie jest niemożliwe "przez przestrzeganie norm prawa". W takim przypadku powstaje spór, który musi zostać rozwiązany przez przedstawiciela państwa, z wykorzystaniem oficjalnie przyznanych mu uprawnień;

- prawny obowiązek osoby wynika jedynie z obowiązującej normy prawnej.

Takie rygorystyczne podejście do zewnętrznej charakteryzacji prawa determinowane jest nie przez fakt, że w jego EduDocch pozytywizm prawniczy głosił priorytet prawnego dogmatu, kładąc nacisk na potrzebę ograniczenia badania formy prawnej, opisu, uogólnienia, klasyfikacji prawa i systematyzacji ustawodawstwa, zaniedbując odpowiednio treść prawa .

W XX wieku legalizm prawny staje się następcą prawnego pozytywizmu , a jego najwybitniejszym przedstawicielem stał się austriacko-amerykański teoretyk G. Kelsen (1881-1973), założyciel wiedeńskiej normatywnej szkoły prawa . W tym kierunku zwrócono większą uwagę na teoretyczne aspekty prawa. Hans Kelsen podkreślił, że badanie prawa powinno mieć charakter czysto formalny, odwołując się do zasad, a nie do ich zastosowania: "Moja teoria to teoria prawa pozytywnego. Teoria ta stara się odpowiedzieć na pytanie, co jest słuszne, ale nie stara się odpowiedzieć na pytanie, jakie powinno być. Jest to zadaniem nauk prawnych, a nie praktycznych orzecznictwa. Teorię tę nazywa się "teorią czystego prawa", ponieważ opisuje ona tylko prawo i odrzuca wszelkie próby badania czegoś innego, ponieważ to "coś innego" nie jest, ściśle rzecz biorąc, prawem. Celem mojej teorii jest usunięcie obcych elementów z nauki prawa ".

Prawo, w interpretacji prawników normatywnych, jest tylko zbiorem określonych przepisów prawnych, które wymagają właściwego zachowania (według Kelsena "prawo jest podstawową zasadą, która definiuje sankcję"). Treść tego prawa jest określana wyłącznie przez państwo, w oparciu o jego interesy. Państwo może, według własnego uznania, zmieniać normy prawne, nie koordynuje swoich decyzji z żadnymi wyższymi lub niepisanymi normami.

Podsumowując, możemy zidentyfikować główne przepisy charakterystyczne dla normatywizmu prawnego:

- państwo i porządek prawny są identyczne, ponieważ wszystko, co pochodzi od państwa, to instrukcje prawne;

- prawo nie zależy od moralności, ponieważ pierwsze jest prawem takim, jakie jest, a drugie jest prawem takim, jakie być powinno. W związku z tym normy prawne nie mogą być prawdziwe ani fałszywe, stanowią jedynie to, co prawodawca zainwestował w normy;

- konieczne jest studiowanie prawa, ale jego studium należy odróżnić od studiowania historii pojawiania się prawa, a także socjologiczne badanie specyficznego związku między prawem a innymi realiami społecznymi. Nie wolno też krytykować ani pochwalać prawa z punktu widzenia moralności, celów społecznych, funkcji itp., Ponieważ w tym przypadku wykraczamy poza ramy prawa jako takiego;

- prawo jest ścisłym systemem logicznym, w którym prawidłowa decyzja może zostać wyprowadzona w logiczny sposób, jeśli przestrzega się z góry określonych postanowień bez odniesienia do celów społecznych, preferencji politycznych, standardów moralnych itp .;

- system prawa składa się z hierarchii norm, z których każda wynika z najwyższej reguły w stosunku do niej; najważniejsza reguła, z której wywodzą się wszystkie normy prawne, nie pochodzi od niczego, ale jest przyjmowana jako specyficzna hipoteza początkowa zarejestrowana przez państwo;

- Prawodawca musi dobrze opracować normy prawne, aby istniały, tj. działać. W związku z tym nie należy również brać pod uwagę skuteczności norm prawnych; mogą nie być skuteczne lub nieskuteczne, mogą być dobrze lub źle ustalone przez prawodawcę.

Chęć rozważenia prawa tylko z punktu widzenia formalnej metody prawnej, dążenie do systematycznego opisu, klasyfikacji i interpretacji ogólnych pojęć prawnych i orzecznictwa jako dyscypliny tylko normatywnej (jej wyłączny podmiot musi być należny, a nie prawdziwy), nie spotkała się z jednogłośnym poparciem w europejskiej nauce prawa prawie od samego początku pozytywizmu prawnego.

W konfrontacji z nią powstaje szersza interpretacja prawa, nie jako system prawnych przesłanek, ale jako fakt życia społecznego. Przy takiej interpretacji popiera się doktrynę socjologiczną . Oba podejścia miały wspólną podstawę (pozytywizm), ale różniły się znacząco interpretacją prawa, rozumieniem jego charakteru społecznego i swoistej manifestacji w relacjach społecznych.

Zwolennicy socjologicznego podejścia do prawa (we Francji - Auguste Comte (1798-1857), w Niemczech - Rudolf Iering (1818-1892), w Rosji - N. M. Korkunov , MM Kovalevsky , AS Muromcew ) do naukowych i empirycznych badań nad ich istotą i rozwojem w głębi społeczeństwa, w procesach rzeczywistych. Prawo to zostało uznane za prawnie chroniony interes, a jego celem było zapewnienie wspólnych interesów przeciwko agresywnemu interesowi prywatnemu. Są chronione przez państwo poprzez ustawodawstwo.

Wielu historyków prawa słusznie uważa się za jednego z założycieli socjologicznej szkoły prawa austriackiego prawnika Eugeniusza Erlicha (1862-1922), autora pracy koncepcyjnej Podstawy socjologii prawa (1913). Twierdził, że prawo powinno być podzielone na pozytywne i tak zwane żywe prawo. Jednocześnie podkreślił, że środek ciężkości rozwoju zachowań prawnych nie leży w ustawodawstwie, a nie w nauce prawa, a nie w decyzjach sądowych, ale w samym społeczeństwie. Wyjaśniono w ten sposób, że prawo powinno być postrzegane jako zmienna zależna od społeczeństwa. W przeciwnym razie poprzednie orzecznictwo zostało zignorowane faktem, że ze wszystkich zjawisk życia prawniczego dotyczyło ono jedynie rządów prawa. W przypadku orzecznictwa socjologicznego taka reguła, przyjęta sama w sobie, nie mówi nic. Jeśli konieczne jest ujawnienie praw życia prawnego, należy zatem zbadać czynniki społeczne i ekonomiczne, które mają wpływ na stanowienie prawa.

Społeczeństwo w sensie Ehrlicha nie jest mechanicznym skupiskiem odrębnych jednostek, ale złożonym, złożonym splotem różnych ludzkich związków (stowarzyszeń). W związku z tym, aby zrozumieć źródła rozwoju i istotę prawa, konieczne jest przede wszystkim zbadanie porządku normatywnego istniejącego w tych związkach. Jeśli zostanie to zignorowane, to zanika widok natury organizacyjnej tego prawa. Organizacja jakiejkolwiek unii społecznej opiera się na normach działań, w odniesieniu do których formalne (formalne) prawo jest tylko częścią takich norm. Normy prawne i pozaprawne są jednolite w ich wewnętrznym charakterze, ponieważ są to zasady ludzkich działań (działań) i dlatego mają ważne funkcje organizacyjne. Zgodnie z tymi wytycznymi ideologicznymi i metodologicznymi Erlich odrzuca tradycyjne pojęcie prawa, uznając je za zbyt wąskie i zbyt formalne.

Socjologowie prawa uważają to za rzeczywiste zachowanie podmiotów prawnych i wzywają do większego zaufania do badań empirycznych, które powinny identyfikować podstawowe czynniki rzeczywistości prawnej - siły społeczne prowadzące do tworzenia prawa; fakty prawne; przepisy prawne. To właśnie przyczynia się do nowoczesnego rozpoznawania zarazków nowego prawa spośród już przestarzałych lub przestarzałych norm prawnych.

Uznaje się, że socjologiczne rozumienie prawa wyraźnie przeważało w poglądach twórców marksizmu, w historyczno-materialistycznej teorii prawa. Nawiasem mówiąc, samo orzecznictwo socjologiczne nie powstało bez wpływu marksizmu i jako odpowiedź na jego jednostronną ekonomiczną wizję historii prawa.

Klasyka marksizmu postulowała stanowisko formalnie podobne do poglądów teorii przyrodniczo-prawnej: prawo nie jest tworzone przez prawodawcę. Ale potem nastąpiła zasadnicza różnica - zależność prawa od życia społecznego i ekonomicznego została ustalona przez kryterium prawdy: ustawodawca rejestruje wyłącznie żądania stosunków gospodarczych. W zakresie, w jakim jest to prawidłowe, o ile odpowiada to lub innym potrzebom podstawy ekonomicznej. Prawo odzwierciedla interesy klasowe jako wolę klasy ekonomicznie dominującej wzniesionej pod prawem.

W toku sowieckiej budowy i socjalistycznych przemian, pragnienie sformalizowania oficjalnej definicji prawa z pozycji pozytywistycznej znalazło odzwierciedlenie w marksistowsko-leninowskiej ogólnej teorii państwa i prawa. W ten sposób prawo socjalistyczne ogłosiło system reguł ustanowionych lub usankcjonowanych przez państwo socjalistyczne (i wyposażonych w środki perswazji i przymusu) regułami postępowania wyrażającymi wolę klasy robotniczej i kierowanych przez nią robotników, które ostatecznie określają materialne warunki ich życia i ich rządzące stosunki społeczne. i komunizm.