border=0


border=0

Swoboda przepływu kapitału i mechanizm jego wdrażania

Swobodny przepływ kapitału jest jednym z warunków wstępnych tworzenia i rozwoju jednolitego rynku, a zasada „wolności kapitału” ma podstawowe znaczenie. Wynika to z faktu, że to swobodny przepływ kapitału w granicach całego regionalnego podmiotu gospodarczego przyspiesza dostosowanie gospodarek narodowych do wspólnych wymogów europejskich (interesów), przyczyniając się do ich aktywnego udziału we wspólnym europejskim podziale pracy, intensyfikując reprodukcję, tworząc nową bazę technologiczną.

Co obejmuje swobodny przepływ kapitału? Przede wszystkim jest to inwestycja kapitału z jednego kraju członkowskiego społeczności do innego bez żadnych ograniczeń. Kolejnym elementem tej zasady jest wolność kredytu i przekazy pieniężne; trzeci to stworzenie jednolitego rynku kapitałowego, który zakłada jednolity system walutowy z jedną walutą pieniężną. Składniki te są jak szkielet zasad, wektorów roboczych w każdym z kierunków, zapewniając konkretne kroki w celu zharmonizowania wszystkich jego komponentów (podatek oszczędnościowy, stopy procentowe, stabilność kursu walutowego i wiele innych), co zostanie omówione później.

Wspólnota europejska poświęciła temu zagadnieniu wiele uwagi w Traktacie Rzymskim, który nie ustanowił zadania stworzenia unii walutowej i finansowej. Stabilność kursów wymiany została uznana za jedną z najważniejszych kwestii, a jej utrzymanie jest jednym z najważniejszych zadań Wspólnoty. Co więcej, już w 1962 r. CES omówił plany wprowadzenia jednej europejskiej waluty.

Praktyczne wdrożenie tej zasady okazało się jednak bardzo skomplikowanym, a nawet dramatycznym zadaniem. Wynika to z wielu powodów, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Przede wszystkim należy zauważyć, że przepływ kapitału, nawet w obrębie jednego kraju, w dużej mierze zależy od globalnej sytuacji monetarnej i finansowej. Ta zależność jest dodatkowo wzmocniona dla regionalnego ugrupowania gospodarczego, w którym każde z państw członkowskich stara się zapewnić stabilność kursów swoich walut w warunkach ograniczonej (wspólnotowej) koordynacji polityki gospodarczej i monetarnej. Ponadto kapitał jako czynnik produkcji charakteryzuje się największą mobilnością, co przejawia się w ciągłej migracji (lub gotowości do migracji), a sama masa kapitału i klienta i nieuchronnie prowadzi do zwiększonej konkurencji między krajami w obrębie społeczności, nie tylko na rynku kapitałowym, ale na wszystkich innych rynkach .

A jednak już na początku lat 60-tych. EWG podjęła próbę liberalizacji przepływu kapitału, w szczególności w celu koordynacji polityki kursowej krajów członkowskich, a tym samym zapewnienia stabilności monetarnej. Próba ta nie powiodła się, zarówno w wyniku wstrząsów gospodarczych i finansowych w gospodarce światowej, jak i ze względu na opór poszczególnych państw członkowskich, które opierały się na art. 108 i art. 109 Traktatu Rzymskiego. Artykuły te pozwoliły rządom krajowym na niezależną kontrolę przepływu kapitału zagranicznego i krajowego w pewnych sytuacjach. Artykuły te były używane w 1968 r. Przez Francję i inne kraje, które w 1970 r. Zmusiły EWG do całkowitego zaprzestania liberalizacji przepływu kapitału we Wspólnocie. Ale wcześniej, w 1969 r. (Po przeszacowaniu niemieckiej marki w stosunku do franka francuskiego) na spotkaniu Rady Europy w Hadze postanowiono stopniowo przekształcić EWG w unię gospodarczą i walutową (UGW), która miała zostać ukończona do 1980 r. (Plan Wernera).

Lata 70-te XX wiek upłynął pod znakiem upadku systemu monetarnego Bretton Woods, który przyczynił się do powrotu krajów członkowskich EWG do idei liberalizacji przepływu kapitału. Zawirowania finansowe spowodowane upadkiem systemu Bretton Woods zagroziły parytetom wymiany walut większości zachodnich walut. W 1972 r. Postanowili wspólnie regulować stawki swoich walut i stworzyli pierwszy wspólny system monetarny, zwany „wężem walutowym”. Jednak nie powiodło się, aw 1977 r. Społeczność ją porzuciła, rezygnując z planu Wernera.

Dalsze wdrażanie zasady „wolności kapitału” wiąże się z utworzeniem UGW na podstawie jednej waluty rozliczeniowej - ECU. Decyzja o jej wprowadzeniu została podjęta na spotkaniu szefów rządów państw członkowskich w Brukseli (grudzień 1978 r.) I zaczęła funkcjonować w marcu 1979 r.
System ten pozwolił osiągnąć stabilność w sferze monetarnej i finansowej oraz wzrost gospodarczy dla jej członków (12 z 15 krajów, które były członkami EWG). Osiągnięto to dzięki stworzeniu systemu stałych, ale nieuregulowanych kursów wymiany. Jednocześnie ECU pełnił funkcje instrumentu płatniczego dla zobowiązań i długów, instrumentu rezerwowego (emisja została przeprowadzona przez ustanowiony Europejski Instytut Walutowy - EMI) oraz jednostki rozliczeniowej.

W rezultacie EWG osiągnęła jakościowo nowy poziom integracji finansowej i walutowej. Dzięki UGW społeczność nie skupiała się na dolarze, lecz na stabilności walut krajowych skoncentrowanych w ECU. Stworzyło to dodatkowe gwarancje stabilności finansowej krajów i całej EWG. Jednocześnie jednak znaczna część suwerenności narodowej w dziedzinie polityki pieniężnej została przekazana organom ponadnarodowym, co również przyczyniło się do wzmocnienia integracji organizacyjnej i proceduralnej społeczności i poszczególnych rynków.
Liberalizacja przepływu kapitału okazała się jednak niewystarczająca, a rynek kapitałowy nie jest wystarczająco zintegrowany, aby sprostać wyzwaniom stojącym przed EWG. W latach 90. ponownie powrócił do idei stworzenia w pełni rozwiniętej wspólnej waluty i Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej - EEU (pakiet Delorsa). Od 1 stycznia 1999 r. Wprowadzono taką walutę - EURO.

Znaczenie tego kroku we wdrażaniu zasady wolności kapitału jest nie do przecenienia. Wprowadzenie EURO oznaczało utworzenie Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej, co zapewniło osiągnięcie kilku celów gospodarczych, społecznych i politycznych, a co najważniejsze, stworzyło realne podstawy do osiągnięcia wszystkich swobód właściwych dla prawdziwie zjednoczonego rynku krajowego.

W procesie liberalizacji przepływów kapitału, dzięki utworzeniu EMEA, można zidentyfikować kilka kluczowych punktów: utworzenie jednolitego rynku kapitałowego; eliminacja ryzyka walutowego i kosztów według kursów wymiany zarówno dla osób prawnych, jak i osób fizycznych; stworzenie jednej podstawy porównania kosztów produkcji i cen; uproszczenie transakcji handlowych i stymulowanie wzrostu aktywności gospodarczej i handlu wewnątrzblokowego; wzmocnienie stabilności monetarnej w gospodarkach krajowych i regionalnych; osiągnięcie stabilności cen.

Promocja samej EURO przeszła szereg etapów, z których każdy zwiększył stopień swobody przepływu kapitału w UE.

Etap I - przygotowawczy (od 1 lipca 1990 r. Do 1 stycznia 1993 r.) - charakteryzował się niemal całkowitą liberalizacją przepływów kapitału w UE, zwiększoną współpracą między krajowymi bankami centralnymi (CB), swobodą płatności bezgotówkowych, rozwojem środków mających na celu połączenie głównych parametrów makroekonomicznych krajów liberalizacja usług członkowskich i finansowych. Zadania te zostały wykonane w wyznaczonym terminie.
Etap II - organizacyjny (od 1 stycznia 1994 r. Do 31 grudnia 1998 r.) - został pomyślany jako przejściowy w celu zapewnienia niezależności krajowych papierów wartościowych od ich rządów i zaprzestania finansowania przez nie budżetów państwowych (CB). Na tym etapie utworzono jednolity system banków centralnych (ESBC) pod przewodnictwem Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Przejściowym etapem było zapewnienie większej zbieżności polityk gospodarczych państw członkowskich i osiągnięcie niezbędnego poziomu konwergencji zgodnie z kryteriami konwergencji ustanowionymi w Porozumieniu z Maastricht. To zadanie również zostało zakończone. Z 15 krajów członkowskich EWG 11 zostało członkami EEU.

W drugim etapie stworzono strukturę organizacyjną EMEA. Obejmuje ESBC, a także inne instytucje i fundusze europejskie, na przykład Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (FEOGA), Europejski Fundusz Społeczny itp. , zapewnienie inwestycji i finansowania różnych sfer zarządzania UE w ramach ich kompetencji.

Ogólne funkcje regulacyjne EEU sprawuje Komitet Monetarny, który został później przekształcony w Komitet Ekonomiczno-Finansowy (ECOFIN). Dostarcza Radzie Europejskiej i Komisji Europejskiej informacji na temat obecnej sytuacji w sferze monetarnej i finansowej wszystkich państw członkowskich i całej UE oraz doradza im w kwestiach pieniężnych i finansowych.

Etap III - ostatni etap (od 1 stycznia 1999 r. Do lipca 2002 r.) - zapewniał stałe ustalenie parytetów między walutami państw członkowskich EEU a ich kursem wymiany w stosunku do EURO, który stał się prawnym środkiem płatniczym. ECU przestał istnieć, a EURO wykorzystano do prowadzenia polityki pieniężnej i kursowej, a także do emisji rządowych papierów wartościowych. Od 1 stycznia 2002 r. EURO wprowadza swobodny obrót w całej UE jako waluta gotówkowa. Do 1 lipca 2002 r. Wraz z nim będą używane inne waluty krajowe, a następnie EURO stanie się jedynym prawnym środkiem płatniczym w EEU. Jednocześnie pozostanie poziom cen, oprocentowanie depozytów, tajemnica bankowa. Wszystkie koszty konwersji na euro ponoszą banki.

Integracyjne znaczenie UGW i jej głównego instrumentu, EURO, wykracza daleko poza stworzenie jednolitego rynku kapitałowego. Faktem jest, że począwszy od etapu III, każde państwo członkowskie EEU powinno uznać swoją politykę gospodarczą za przedmiot wspólnego zainteresowania. Szczególną rolę w harmonizacji tych interesów przypisuje się Radzie Europejskiej. Określa główne kierunki polityki gospodarczej krajów i monitoruje ich realizację, z naciskiem na zrównoważone budżety. W razie potrzeby koordynuje stawki ekonomiczne krajów i wydaje zalecenia dotyczące sposobu eliminacji odchyleń w ograniczonym okresie czasu. Jeśli zalecenia nie zostaną wdrożone, a środki podjęte przez rząd nie przyniosą rezultatów, Rada ma prawo nałożyć sankcje na kraj. Przepisy te zostały zapisane w Pakcie Stabilności i Wzrostu przyjętym na sesji Rady UE w Amsterdamie (czerwiec 1997 r.). Przedstawiono również procedurę nakładania sankcji i ich wielkość.

Stosunki płatnicze krajów członkowskich UGW z pozostałymi krajami UE reguluje mechanizm stabilizacji kursu walutowego („ЕРМ-2”). Mechanizm opiera się na zasadzie „osi i szprych w kole”. Osią jest EUR, szprychy to waluty krajowe i ich kursy wymiany, które są ustalane na podstawie wspólnych decyzji EBC, krajowych papierów wartościowych i Rady Europejskiej.

Liberalizacja przepływu kapitału odbywała się równolegle z liberalizacją sektora usług, przede wszystkim finansowego, oraz harmonizacją i unifikacją podatków. Miała na celu to druga i trzecia grupa wydarzeń zapisana w „Białej Księdze”.

W ramach tworzenia jednolitego rynku usług zadaniem było zapewnienie wzajemnego uznawania krajowych przepisów regulujących działalność określonych obszarów rynku usług, głównie bankowości, ubezpieczeń i transportu. Tylko w tym przypadku możliwe było stworzenie odpowiednich jednolitych rynków europejskich.

Liberalizacja usług to proces charakteryzujący się szczególną złożonością i delikatnością. Sektor ten ma szczególną wagę w zapewnianiu zatrudnienia i wartości dodanej w gospodarce europejskiej. Na początku lat 90-tych. usługi stanowiły 58% PKB i zatrudnienia w UE. Ale był to najmniej zliberalizowany obszar wspólnego rynku europejskiego, który blokował konkurencję między producentami i konsumentami. W rezultacie udział usług był prawie 2 razy mniejszy niż udział towarów w ich obrotach (odpowiednio 33% i 58%).

Szczególne znaczenie w tworzeniu jednolitego rynku kapitałowego ma liberalizacja rynku usług finansowych. Ponieważ przenikają całą „tkankę” gospodarki, ich liberalizację, upowszechniają wszystkie banki, „europeizują” zachowanie wszystkich klientów banków, tj. zasadniczo cały sektor bankowy.

Liberalizacja rynku usług finansowych oznacza po pierwsze połączenie zasad bezpieczeństwa i standardów nadzoru. W tym celu wdrożono program harmonizacji przepisów krajowych dotyczących monitorowania instytucji finansowych oraz ochrony i informacji inwestorów. W rezultacie powstał system wzajemnego uznawania przez wszystkie państwa zasad i przepisów ustanowionych przez instytucję, której siedziba znajduje się w jednym z krajów UE. W ten sposób powstała legalność działań w całej Wspólnocie. Dotyczy to wszystkich usług i zbiorowych inwestycji w papiery wartościowe;
po drugie, zniesienie ograniczeń swobody zakładania banków państw członkowskich UE we wszystkich krajach UE. Te ograniczenia zostały zniesione w latach 70-tych i 80-tych. tworząc jedną licencję wspólnotową. Od 1993 r. Banki będące rezydentami mają prawo do wykonywania wszystkich usług bankowych w dowolnym kraju UE. W UGW otrzymali również prawo do sprzedaży udziałów kapitału autoryzowanego obywatelom i spółkom państw członkowskich UE. Jednocześnie zliberalizowano rynek usług ubezpieczeniowych w bankowości, wprowadzono ogólne zasady dostępu do zawodu i nadzór nad instytucjami;
po trzecie, określenie funduszy własnych banków i wskaźników wypłacalności. Środki te zostały wdrożone przez specjalne dyrektywy Rady w sprawie zaleceń Komitetu Cooka. Zdefiniowali także kilka zasad w zakresie kapitału minimalnego, „przejrzystości”, ograniczeń dotyczących udziałów niefinansowych itp. W kolejnych latach te „swobody” były uzupełniane swobodami w zakresie kredytów hipotecznych, normami płynności instytucji kredytowych, informacjami księgowymi na temat instytucji zagranicznych itp.

Do 1989 r. Rynek zbiorowych inwestycji w papiery wartościowe (OPCVM) został zliberalizowany w UE. Nawet przy pewnych problemach na tym rynku, ustalony wspólny rynek pozwolił każdemu OPCVM na krążyć na rynkach w całej Europie.

W celu ujednolicenia europejskich rynków papierów wartościowych podjęto środki w celu ich zharmonizowania, ustanowiono kodeks postępowania dla operacji z papierami wartościowymi, zasady dopuszczania do obrotu giełdowego, treści informacyjne dla spółek giełdowych itp.

Działania na rzecz liberalizacji rynku usług finansowych zostały uzupełnione przez działania mające na celu ujednolicenie i harmonizację podatków. W tym celu zmieniono przepisy i regulacje podatkowe. Ich głównym celem było zharmonizowanie opodatkowania oszczędności, aby zmniejszyć ryzyko zakłóceń podatkowych, uchylania się od opodatkowania lub oszustw. Było to konieczne ze względu na różnorodność krajowych systemów opodatkowania oszczędności i metod kontrolowania ich wykorzystania. Wiele uwagi poświęcono ustanowieniu jednolitej stawki VAT, która pozwoliła usunąć granice podatkowe, które nadal pozostają. Nadal pozostają granice prawne dotyczące prywatnego prawa handlowego, własności intelektualnej (prawa dotyczące patentów, znaków towarowych itp.).

Wprowadzenie euro, utworzenie EMEA zintensyfikowało proces koncentracji kapitału, zwiększyło udział europejskich BIZ w UE Według Eurostatu udział skumulowanych BIZ dokonywanych przez mieszkańców UE w UE wynosi 52%, a poza nią 48%.

Dzięki utworzeniu jednolitego rynku kapitałowego, liberalizacji jego ruchu inwestorzy zagraniczni preferują rynki UE, co potwierdzają dane w tabeli 4.

Tabela 4.
Dystrybucja napływu BIZ do regionów świata w latach 1995-1998.
(udział w całkowitym ruchu BIZ,%)

Region / kraj

1995

1996

1997

1998

Kraje rozwinięte

63.4

58,8

58,9

71,5

Unia Europejska

35.1

30.4

27.2

35,7

USA

17.9

21.3

23,5

30,0

Japonia

-

0.1

0,7

0,5

Inne kraje rozwinięte

10.4

7.0

7.5

5.3

Źródło: World Investment Report, 1999; Bezpośrednie inwestycje zagraniczne a wyzwanie rozwoju, str. 20. ISTAD, na podstawie karty załączników bl. B. 1 i B. 2 i Ipstad, baza danych FDI / TNC; World Investment Report, 1999, str. 21.

Utworzenie jednolitego rynku kapitałowego w UE nie oznacza jednak braku problemów. Zdaniem ekspertów problemy te są związane z możliwym negatywnym wpływem na rozwój poszczególnych gospodarek i wyrównaniem wzrostu gospodarczego całej społeczności. Uważa się, że ujednolicenie zasad udzielania kredytów bankowych i obsługi klienta niesie ze sobą potencjalne zagrożenie utraty płynności portfela kredytów bankowych, ponieważ każda instytucja bankowa nie może w porę dokonać mikroanalizy dla wszystkich krajów UE i złapać ryzyka branżowe i krajowe, które mogą wpłynąć na wiarygodność kredytową zagranicznego klienta / kredytobiorcy . I wreszcie, dość często ocenia się wahania ogólnoeuropejskiego rynku akcji jako zagrożenie, ponieważ narusza ono rozwój krajowych rynków akcji i może odstraszyć inwestorów. Oczywiście istnieją inne zagrożenia, które należy rozważyć i zneutralizować.





Zobacz także:

Kraje UE słabiej rozwinięte gospodarczo

Integracja polityczna: historia. zadania, metody

UE a globalizacja. Globalna triada

Miejsce UE w gospodarce światowej

Czynnik regionalny w polityce UE

Powrót do początku: Rozwój gospodarczy UE

2019 @ edudoc.icu